Πόσο σημαντική είναι η εποχικότητα & η εντοπιότητα των τροφίμων?

“Κάθε πράγμα στον καιρό του και ο κολιός τον Αύγουστο” λέει μια παλιά παροιμία. Σήμερα, μπαίνοντας κανείς σε ένα ψαράδικο είναι πολύ πιθανό να βρει κολιούς και σας μην είναι Αύγουστος ή αντίστοιχα, σε ένα οπωροπωλείο να βρει ντομάτες μέσα στο καταχείμωνο και μπρόκολα μέσα στο καλοκαίρι. Πλέον η διαθεσιμότητα των φρέσκων τροφίμων με βάση την εποχικότητα τους δεν υφίσταται. Πόσο σημαντικό είναι όμως να γνωρίζουμε και να ακολουθούμε την εποχικότητα των τροφίμων? Πώς και πόσο επηρεάζει τη διατροφή μας?

Εποχικότητα

Ο όρος «εποχικότητα» αναφέρεται στην εποχή του χρόνου κατά την οποία ένα συγκεκριμένο είδος τροφίμου βρίσκεται στο αποκορύφωμά του είτε ως προς τη συγκομιδή είτε ως προς τη γεύση του και τη θρεπτική του αξία.

Τα πλεονεκτήματα της εποχικότητας

• Καλύτερη γεύση και ποιότητα τροφίμων. Όταν ένα τρόφιμο όπως π.χ. η ντομάτα, βρίσκεται στο αποκορύφωμα του, έχει πιο γεμάτη γεύση, περισσότερο έντονα και χαρακτηριστικά αρώματα και υψηλότερη θρεπτική πυκνότητα
• Ποικιλία στη διατροφή. Η δυνατότητα επιλογής διαφορετικών τροφίμων κατά τη διάρκεια του έτους προσδίδει ποικιλία στη διατροφή και περιορίζει τη διατροφική μονοτονία. Έτσι, το φθινόπωρο και το χειμώνα καταναλώνουμε περισσότερες ρίζες και βολβούς (πατάτες, γλυκοπατάτες, κολοκύθες κλπ), ενώ το την άνοιξη και το καλοκαίρι περισσότερες δροσερές σαλάτες και ζουμερά φρούτα.
•Καλύπτονται διατροφικές ανάγκες που προκύπτουν από την κάθε εποχή. Τα φρούτα και τα λαχανικά των ζεστών εποχών, για παράδειγμα, είναι περισσότερο ζουμερά και με υψηλότερη περιεκτικότητα νερού ώστε η κατανάλωση τους να συμβάλλει στην καλή ενυδάτωση του οργανισμού, ενώ μας είναι πιο ευχάριστο να καταναλώνονται κρύα για να μας δροσίζουν. Αντίστοιχα, τα φρούτα και λαχανικά των κρύων εποχών είναι πιο “πυκνά” και πλούσια σε φυτικές ίνες που ενισχύουν τον κορεσμό, ενώ μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα σε φαγητά όπως σούπες και μαγειρευτά που μας κρατάνε ζεστούς.
•Μειωμένες εισροές. Τα προϊόντα που καλλιεργούνται στην εποχή τους απαιτούν λιγότερες εισροές όπως ενέργεια, νερό και λίπασμα.

Εντοπιότητα

Βέβαια ο όρος «εποχικότητα» είναι λίγο σχετικός, αφού την ίδια στιγμή, ένα τρόφιμο όπως π.χ. το ρόδι που η εποχή του είναι το φθινόπωρο, μπορούμε να το βρούμε στην ελληνική αγορά την άνοιξη ή το καλοκαίρι ως εισαγόμενο από κάποια χώρα στην οποία θεωρείται εποχιακό τη δεδομένη χρονική στιγμή. Για το λόγο αυτό εξίσου σημαντική είναι και η εντοπιότητα των τροφίμων. Γιατί ακόμα και αν ένα εισαγόμενο τρόφιμο είναι εποχής, δε φτάνει αμέσως στην τοπική αγορά. Χρειάζονται ημέρες μέχρι να συσκευαστεί, αποσταλεί, αποσυσκευαστεί και τοποθετηθεί στην αγορά, γεγονός που επιδρά αρνητικά στη φρεσκάδα, τη γεύση και τη θρεπτική του αξία. Είναι προτιμότερο, επομένως, να επιλέγουμε τοπικά προϊόντα. Και όσο πιο τοπικά τόσο καλύτερα.

Τα πλεονεκτήματα της κατανάλωσης τοπικών προϊόντων

•Φρέσκα προϊόντα. Και επομένως πιο νόστιμα και περισσότερο θρεπτικά.
•Λιγότερη μεταφορά (απόσταση και διάρκεια). Αυτό σημαίνει πως χρειάζονται λιγότερα συντηρητικά για την προστασία και την παράταση της διάρκειας ζωής τους.
•Χαμηλότερη τιμή, συνήθως. Η αλυσίδα εφοδιασμού είναι μικρότερη και επομένως τα οικονομικά βάρη για τους μεσάζοντες λιγότερα.
•Υποστήριξη των τοπικών οικονομιών, της απασχόλησης και της αγροτικής ανάπτυξης.

Ελίνα Ασημακοπούλου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος